Dosya yükleyici

Haftanın günleri nasıl belirlendi?

Günlük yaşamda sıradan bir şekilde kullandığımız Pazar, Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi olarak adlandırılan 7 gün. Takvime baktığımızda her hafta aynı sırayla dizildiklerini görüyoruz. Peki, bu sıralamayı kim belirledi?

Aslında, günlerin isimleri Güneş, Ay, Mars gibi gökcisimleriyle derin bir ilişkiye sahiptir. Ayrıca, günlerin sıralamasının arkasında eski insanların "her saat başı bir gökcismi zamanın hakimiyetini üstleniyor" düşüncesi yatmaktadır.

Haftanın günlerinin sırası, 7 gökcismiyle her saat başı nöbet sistemine dayanan eski bir düşünce olarak açıklanabilir. İlk bakışta karmaşık görünse de, sayı kullanarak düşündüğümüzde oldukça basit olduğunu görebiliriz.

Haftanın Günleri 7 Gökcisminden Gelir

Öncelikle Pazar'dan Cumartesi'ye kadar olan isimlere bakalım. Japonca gün adları, Güneş ve Ay ile çıplak gözle görülebilen 5 gezegene karşılık gelmektedir.

Gün	Karşılık Gelen Gökcismi
Pazar	Güneş
Pazartesi	Ay
Salı	Mars
Çarşamba	Merkür
Perşembe	Jüpiter
Cuma	Venüs
Cumartesi	Satürn

Gördüğünüz gibi, Güneş, Ay, Mars, Merkür, Jüpiter, Venüs ve Satürn "Yedi Gün" olarak adlandırılmaktadır.

Salı'daki "火" (ateş) Mars'a, Çarşamba'daki "水" (su) Merkür'e, Perşembe'deki "木" (ağaç) Jüpiter'e, Cuma'daki "金" (altın) Venüs'e, Cumartesi'deki "土" (toprak) ise Satürn'e karşılık gelmektedir. Hiyografileri incelediğimizde, her bir gezegenle bağlantılarını görebiliriz.

Fakat, gökcisimleri bu sırayla sıralanmış değildir. Peki, günler neden "Güneş, Ay, Mars, Merkür, Jüpiter, Venüs, Satürn" sırasına sahip oldu?

Haftanın Günlerinin Sırasının Belirlenme Mekanizması

Haftanın günlerinin sırasını anlamak için eski insanların düşündüğü gökcismi sıralaması ve her saat başı gökcisimlerini atama mekanizmasını bilmemiz gerekir.

1. Gökcisimlerini Uzaklık Sırasına Göre Sıralamak

Eski astronomide, Dünya evrenin merkezi olarak düşünülmekte ve gökcisimlerinin Dünya'nın etrafında döndüğü görüşü mevcuttu. Bu düşünceden yola çıkarak, 7 gökcisini uzaklık sırasına göre sıralarsak, aşağıdaki gibi olacaktır.

Satürn → Jüpiter → Mars → Güneş → Venüs → Merkür → Ay

Bu, modern astronomide bildiğimiz gezegenlerin mesafe sırası değildir; o dönemin evren anlayışına dayanan bir sıralamadır.

2. Her Saat Başında Gökyüzünü Değiştirmek

Eski astrolojide, bir gün 24 saate bölünmüş ve her bir saatin sırayla 7 gökcismi tarafından idare edilmektedir.

İlk saati Satürn üstlendiğinde, bir sonraki saat Jüpiter, ardından Mars gibi, daha önceki sırayı tekrarlamaya devam ederiz. 7. Ay'a ulaştığımızda, tekrar Satürn'e döneriz.

Örneğin, ilk 9 saati sıralarsak, aşağıdaki gibi olur.

Saat	Sorumlu Gökcismi
1. saat	Satürn
2. saat	Jüpiter
3. saat	Mars
4. saat	Güneş
5. saat	Venüs
6. saat	Merkür
7. saat	Ay
8. saat	Satürn
9. saat	Jüpiter

Bu şekilde, 7 gökcisini sırayla tekrarlamak önemlidir.

3. 24 Saat Sonra Sorumlu Gökcisminin Değişmesi

Burada önemli olan, bir günün 24 saat olduğudur.

24'ü 7'ye böldüğümüzde, 3 kalır. Yani, 24 saat içinde 7 gökcisini 3 kez döndükten sonra, 3 tane daha ileri gideriz.

İlk saat Satürn ise, 24 saat sonra ertesi günün ilk saati, Satürn'den sayarak 3 ilerideki Güneş olacak.

Satürn → Jüpiter → Mars → Güneş

Bu nedenle, Satürn'ün görevde olduğu günün ardından Güneş'in günü gelir, yani Pazar olur.

Aynı hesaplamayı devam ettirirsek, Pazar'dan sonra Pazartesi, ardından Salı gelir ve nihayet mevcut günlerin sırasına ulaşırız.

Bu mekanizmayı bildiğinizde, günlerin sırasının rastgele belirlenmediğini görebilirsiniz.

Neden 1 Hafta 7 Gün?

Peki, neden 1 hafta 7 gündür?

7 günlük döngünün kökeninin eski Babil'e dayandığı söylenmektedir. Ay'ın evrimleri ve gökcisimlerinin gözlemi önemli bir rol oynadı ve 7 sayısı zaman dilimleri olarak kullanılmaya başlandı. Daha sonra 7 günlük hafta ve gökcisimleriyle ilgili gün adları antik dünyaya yayıldı.

Ancak, 7 günlük haftanın doğuşuna dair tarih ve 7 gökcisminden saat başı görev atandığı günlerin sırasının belirlenmesi tarihi, kesin olarak ayrı değerlendirilmelidir. Günümüzde mevcut olan gün sistemi, bu tür birden fazla tarihsel akışın birleşmesiyle oluşmuştur.

Haftanın Yapısı Japonya'ya Ne Zaman Geldi?

Japonya'ya Yedi Gün kavramının geldiği dönemin Heian dönemi olduğu düşünülmektedir. Ulusal Astronomi Enstitüsü'nün açıklamalarına göre, Kōbō Daishi Kūkai'nın getirdiği varsayılan "Shukuyō-kyō"da, Güneş, Ay ve 5 gezegene karşılık gelen Yedi Gün belirtilmektedir.

O dönemde Japonya'da, günler, günümüzdeki gibi iş veya okul programlarını yönetme amacıyla değil, daha çok tarihlerin uğurlu veya uğursuz olduğunu tahmin etmek amacıyla kullanılmaktaydı. Takvimler üzerinde günler belirtilir hale geldi ve yavaş yavaş Japonya'ya yerleşmeye başladı.

Daha sonra Meiji döneminde Japonya batı tarzı güneş takvimini benimsemiştir. Pazar'ı tatil günü olarak belirleyen sistem de Meiji döneminde düzenlendi ve günler ile yaşam arasındaki bağ güçlenmeye başladı.

İngilizce Günlerin de Gökyüzü ile İlişkisi Var

Sadece Japonca değil, İngilizce'deki günlerin de gökcisimleriyle bir ilişkisi vardır.

Gün	İngilizce	Köken Gökcismi veya Tanrı
Pazar	Sunday	Güneş (Sun)
Pazartesi	Monday	Ay (Moon)
Salı	Tuesday	Kuzey İskandinav Mitolojisi Tanrısı Tyr
Çarşamba	Wednesday	Kuzey İskandinav Mitolojisi Tanrısı Odin ile ilgili
Perşembe	Thursday	Kuzey İskandinav Mitolojisi Tanrısı Thor
Cuma	Friday	Kuzey İskandinav Mitolojisi Tanrıçası ile ilgili
Cumartesi	Saturday	Satürn (Saturn)

Sunday ve Monday, her birinin Güneş ve Ay ile kökenini açıkça gösteren örneklerdir. Öte yandan, Salı'dan Cuma'ya kadar olan günler, Roma mitolojisindeki gökcisimlerine karşılık gelen tanrıların, Germen ve İskandinav tanrıları tarafından değiştirilmiş etkisini taşımaktadır.

Aynı gün adları bile, diller arasında farklılık göstermesi ilginçtir.

Günlerin Kökenini Bilmek, Yakın Takvimimizi İlginç Hale Getirir

Sıradan bir şekilde kullandığımız günler, arkasında eski astronomi, astroloji, din ve yerel kültürlerin etkileri nedeniyle pek çok katman barındırmaktadır.

Gün adları 7 gökcismi ile ilişkilidir ve her saat başında gökcisimlerini atama düşüncesi kullanıldığında, Güneş, Ay, Mars, Merkür, Jüpiter, Venüs ve Satürn sırasının neden doğduğunu açıklamak mümkün olur.

Elbette, modern bilimde gökcisimlerinin zamanı idare ettiği düşünülmemektedir. Bu, o dönemin insanlarının dünyayı ve evreni nasıl anladığını yansıtan tarihi bir düşünce biçimidir.

Takvim üzerinde sıralanan 7 gün de, kökenini bilmeyi sağladığı için daha farklı görünebilir.

Kaynaklar

｜ VTuber için Malzeme Paylaşımı için Rahat Dosya Transfer Yöntemleri▶

Ana sayfa Yardım İletişim 🌐Language

🌐Language