ما معمولاً از 7 روزی که بهطور عادی از یکشنبه، دوشنبه، سهشنبه، چهارشنبه، پنجشنبه، جمعه و شنبه تشکیل شده، استفاده میکنیم. در تقویم، آنها هر هفته به همین ترتیب قرار دارند، اما در واقع، چه کسی این ترتیب را تعیین کرده است؟
در واقع، نام روزها به طور عمیق با خورشید، ماه و سیاراتی مانند مریخ مرتبط است. علاوه بر این، پسزمینهای که ترتیب روزها را تعیین کرده است، بر اساس تفکر باستانی مردمان این بوده که "هر سیاره به مدت یک ساعت زمان را کنترل میکند".
ترتیب روزها را میتوان با مفهوم باستانی تعویض 7 سیاره بهصورت ساعتی توضیح داد. به نظر پیچیده میآید، اما وقتی با اعداد فکر میکنیم، نسبتاً ساده است.
بیایید برای شروع به نامهای روزها از یکشنبه تا شنبه نگاهی بیندازیم. نام روزها در زبان ژاپنی مرتبط با خورشید، ماه و 5 سیارهای است که با چشم غیرمسلح قابل دیدن هستند.
| روز | سیاره correspondiente |
|---|---|
| یکشنبه | خورشید |
| دوشنبه | ماه |
| سهشنبه | مریخ |
| چهارشنبه | عطارد |
| پنجشنبه | مشتری |
| جمعه | زهره |
| شنبه | زحل |
به این ترتیب، 7 مورد از خورشید، ماه، مریخ، عطارد، مشتری، زهره و زحل به نام "هفت آسمانی" شناخته میشوند.
حرف "آتش" در سهشنبه مربوط به مریخ، "آب" در چهارشنبه مربوط به عطارد، "چوب" در پنجشنبه مربوط به مشتری، "طلا" در جمعه مربوط به زهره و "زمین" در شنبه مربوط به زحل است. وقتی به کاتاکانا نگاه میکنیم، ارتباط آنها با هر سیاره را درک میکنیم.
با این حال، سیارات به این ترتیب قرار نگرفتهاند. بنابراین، چرا روزها به ترتیب "یکشنبه، دوشنبه، سهشنبه، چهارشنبه، پنجشنبه، جمعه، شنبه" قرار گرفتهاند؟
برای درک ترتیب روزها، شما نیاز به دانش در مورد نحوه چیدمان سیارات بر اساس تفکر باستانی و مکانیسم اختصاص هر سیاره بهصورت ساعتی دارید.
در نجوم باستان، زمین بهعنوان مرکز جهان در نظر گرفته شده و عقیده بر این بود که سیارات در حال چرخش به دور زمین هستند. بر اساس این دیدگاه، 7 سیاره را بهصورت دورترین به نزدیکترین چینش میکنیم:
زحل → مشتری → مریخ → خورشید → زهره → عطارد → ماه
این ترتیب بر اساس فاصله سیارات در نجوم مدرن نیست، بلکه یک چیدمان بر اساس دیدگاههای آن زمان است.
در طالعبینی باستان، یک روز به 24 ساعت تقسیم میشد و هر کدام از این ساعات بهصورت نوبتی تحت کنترل 7 سیاره قرار میگرفت.
اگر ساعت اول بر عهده زحل باشد، ساعت بعدی بر عهده مشتری و سپس بر عهده مریخ و به همین ترتیب است. این ترتیب را تکرار میکند تا به 7 سیاره برسید. پس از رسیدن به ماه، دوباره به زحل برمیگردید.
به عنوان مثال، اگر 9 ساعت اول را مرتب کنیم، به ترتیب زیر خواهد بود:
| ساعت | سیاره مسئول |
|---|---|
| ساعت 1 | زحل |
| ساعت 2 | مشتری |
| ساعت 3 | مریخ |
| ساعت 4 | خورشید |
| ساعت 5 | زهره |
| ساعت 6 | عطارد |
| ساعت 7 | ماه |
| ساعت 8 | زحل |
| ساعت 9 | مشتری |
به این ترتیب، تکرار سیارات بهصورت نوبتی نکته کلیدی است.
اینجا نکته مهم این است که یک روز 24 ساعت است.
24 تقسیم بر 7 میشود 3 باقیمانده. بنابراین، در طول 24 ساعت، پس از 3 دور، به 3 سیاره جلوتر میروید.
اگر ساعت اول بر عهده زحل باشد، ساعت اول روز بعد 3 سیاره جلوتر میشود، یعنی خورشید.
زحل → مشتری → مریخ → خورشید
بنابراین، روز بعد از روزی که زحل مسئول بود، روز خورشید میشود، یعنی یکشنبه.
با ادامه این محاسبه، روز بعد از یکشنبه دوشنبه، و پس از آن سهشنبه خواهد بود و نهایتاً به ترتیب فعلی روزها مرتبط خواهد شد.
با دانستن این مکانیسم، متوجه میشوید که ترتیب روزها بهطور تصادفی تعیین نشده است.
اما اساساً چرا یک هفته 7 روز است؟
چرخه 7 روزه ریشه در بابل باستان دارد. تغییرات ماه و مشاهدات سیارات بسیار مهم تلقی میشد و عدد 7 بهعنوان واحدی برای تقسیم زمان مورد استفاده قرار میگرفت. پس از آن، ساختار 7 روزه و روزها که نامشان با سیارات مرتبط بود به جهان باستان گسترش یافت.
اما لازم است که تاریخچه تولد هفته 7 روزه و تاریخچه نظم روزها با 7 سیاره بهدقت جدا از هم بررسی شود. سیستم فعلی روزها شامل ترکیبی از چندین جریان تاریخی است که تثبیت شده است.
تصور ابتدایی از هفت آسمانی به ژاپن در دوره هیان منتقل شده است. طبق توضیحات رصدخانه ملی، در "سکویوکیو" که به کوبو دایشی و کوکای نسبت داده شده است، هفت آسمان متناظر با خورشید، ماه و 5 سیاره ذکر شده است.
در آن زمان در ژاپن، روزها بیشتر بهعنوان ابزاری برای پیشگویی از خوششانسی یا بدشانسی استفاده میشدند و نه مانند امروز برای مدیریت برنامههای کاری یا تحصیلی. به تدریج روزها در تقویمها ثبت شده و به آرامی در ژاپن جا افتادند.
سپس در دوره میجی، ژاپن تقویم خورشیدی غربی را بهکار گرفت. نظامی که یکشنبه را روز تعطیل اعلام میکرد، نیز در همین زمان شکل گرفت و ارتباط نزدیکتری بین روزها و زندگی ایجاد شد.
نه فقط در زبان ژاپنی، بلکه در زبان انگلیسی نیز رابطههای مشابهی با روزها و سیارات وجود دارد.
| روز | انگلیسی | سیاره یا خدا سرچشمه |
|---|---|---|
| یکشنبه | Sunday | خورشید (Sun) |
| دوشنبه | Monday | ماه (Moon) |
| سهشنبه | Tuesday | خدای تیو در اساطیر اسکاندیناوی |
| چهارشنبه | Wednesday | مرتبط با خدای اودی در اساطیر اسکاندیناوی |
| پنجشنبه | Thursday | خدای توری در اساطیر اسکاندیناوی |
| جمعه | Friday | مرتبط با الههای در اساطیر اسکاندیناوی |
| شنبه | Saturday | زحل (Saturn) |
Sunday و Monday به وضوح از خورشید و ماه نشأت میگیرند. از طرف دیگر، روزهای سهشنبه تا جمعه تحت تأثیر خدایان مربوط به سیارات در اساطیر رومی قرار گرفته و با خدایان ژرمن و اسکاندیناوی جایگزین شدهاند.
جالب است که حتی با وجود یکسان بودن روزها، نامگذاریها در زبانهای مختلف متفاوت است.
روزهایی که بهطور عادی استفاده میکنیم، در پسزمینه خود تاریخ نجوم باستان، طالعبینی، مذهب و فرهنگهای مختلف قرار دارند.
نام روزها با 7 سیاره مرتبط بوده و با تفکر اختصاص دادن سیارات بهصورت ساعتی، دلیل ترتیب "یکشنبه، دوشنبه، سهشنبه، چهارشنبه، پنجشنبه، جمعه، شنبه" را توضیح میدهد.
البته، در علم مدرن، بهطرز جدیدی نمیتوان فرض کرد که سیارات زمان را کنترل میکنند. این مفهوم، نشان دهنده روشنفکری باستانی مردمی است که چگونه جهان و کیهان را درک کردهاند.
با درک منشاء این 7 روز که در تقویم قرار گرفتهاند، شما ممکن است کمی متفاوت به آنها نگاه کنید.